Knowledge Club · แบตเตอรี่และไฟดับ

ระบบโซล่าเซลล์ Off Grid คืออะไร ใช้แบตเท่าไร เหมาะกับบ้านแบบไหน

Off Grid คือโซลาร์ที่ไม่ต่อการไฟฟ้า ใช้ไฟจากแผงและแบตอย่างเดียว เหมาะกับบ้านสวนหรือไร่ที่ไม่มีสายไฟ บ้านที่มีสายไฟแล้วระบบ Hybrid มักคุ้มกว่า

เผยแพร่ พ.ย. 2569 · อ่านราว 5 นาที · เขียนโดย สัมฤทธิ์ สิทธิวรานุวงศ์ ผู้ก่อตั้ง Solar D

แบตเตอรี่บ้าน สำรองไฟเมื่อไฟดับ — รุ่นและราคารวมติดตั้ง

ระบบโซล่าเซลล์ Off Grid คือระบบที่ไม่ต่อกับสายไฟของการไฟฟ้าเลย ไฟทั้งหมดของบ้านมาจากแผงโซลาร์และแบตเตอรี่ กลางวันแผงจ่ายไฟให้บ้านและชาร์จแบต กลางคืนและวันที่ฟ้าครึ้มใช้ไฟจากแบตอย่างเดียว จึงเหมาะกับพื้นที่ที่สายไฟเข้าไม่ถึง เช่น บ้านสวน ไร่ กระท่อมบนเขา หรือปั๊มน้ำกลางทุ่ง ส่วนบ้านที่มีสายไฟของการไฟฟ้าอยู่แล้ว ระบบ Hybrid (ต่อการไฟฟ้าและมีแบต) มักคุ้มกว่าและไฟไม่ดับเมื่อแดดไม่พอ

0ไม่ต่อการไฟฟ้า
แบตใหญ่ต้องพอใช้ทั้งคืนและวันฟ้าครึ้ม
บ้านสวน ไร่พื้นที่ที่เหมาะที่สุด

Off Grid ต่างจาก On Grid และ Hybrid อย่างไร

On GridHybridOff Grid
ต่อการไฟฟ้าต่อต่อไม่ต่อ
แบตเตอรี่ไม่มีมีต้องมี และต้องใหญ่
ไฟดับจากการไฟฟ้าระบบหยุดตามใช้ไฟจากแบตต่อได้ไม่เกี่ยว เพราะไม่ได้ต่อ
แดดไม่พอหลายวันซื้อไฟจากการไฟฟ้าซื้อไฟจากการไฟฟ้าไฟหมดเมื่อแบตหมด (ถ้าไม่มีเครื่องปั่นไฟ)
ขายไฟคืนได้ (ตามโครงการ)ได้ (ตามโครงการ)ไม่ได้
เหมาะกับบ้านที่ใช้ไฟกลางวันมาก อยากคืนทุนเร็วบ้านที่อยากมีไฟตอนไฟดับและใช้ไฟจากแดดตอนค่ำพื้นที่ที่ไม่มีสายไฟ
ข้อควรรู้

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าบ้านควรเป็นแบบไหน อ่าน On Grid Off Grid Hybrid ต่างกันอย่างไร ก่อน บทความนี้เจาะเฉพาะ Off Grid

ภาพประกอบ: บ้านติดแผงโซลาร์บนหลังคา ระบบ Off Grid ต้องผลิตไฟให้พอทั้งวันโดยไม่มีการไฟฟ้าช่วย
ภาพประกอบ: บ้านติดแผงโซลาร์บนหลังคา ระบบ Off Grid ต้องผลิตไฟให้พอทั้งวันโดยไม่มีการไฟฟ้าช่วย

ระบบ Off Grid มีอุปกรณ์อะไรบ้าง

  • แผงโซลาร์ ผลิตไฟตอนกลางวัน ต้องผลิตให้พอทั้งไฟที่ใช้กลางวันและไฟที่ต้องเก็บไว้ใช้กลางคืน
  • แบตเตอรี่ เก็บไฟไว้ใช้ตอนไม่มีแดด เป็นส่วนที่แพงและสำคัญที่สุดของระบบ Off Grid
  • อินเวอร์เตอร์แบบ Off Grid หรือไฮบริดที่ทำงานแบบไม่ต่อการไฟฟ้าได้ แปลงไฟจากแผงและแบตเป็นไฟบ้าน และคุมการชาร์จแบต
  • ตู้ป้องกันและสายไฟ เบรกเกอร์ฝั่งไฟตรงและไฟสลับ อุปกรณ์กันฟ้าผ่า และสายดิน
  • เครื่องปั่นไฟสำรอง (ถ้าต้องการ) ไว้ชาร์จแบตในช่วงที่ฝนตกติดกันหลายวัน
ภาพประกอบ: แบตเตอรี่ติดผนังในบ้าน แบตคือหัวใจของระบบ Off Grid
ภาพประกอบ: แบตเตอรี่ติดผนังในบ้าน แบตคือหัวใจของระบบ Off Grid

ต้องใช้แบตเตอรี่เท่าไร คิดเองได้ 3 ขั้น

ขนาดแบตของ Off Grid คิดจากไฟที่ใช้ตอนไม่มีแดด ไม่ใช่ไฟทั้งวัน

  1. รวมไฟที่ใช้ตอนกลางคืน เอากำลังไฟของเครื่องใช้ไฟฟ้า (วัตต์) คูณชั่วโมงที่เปิดตอนกลางคืน แล้วหาร 1,000 ได้เป็นหน่วย (kWh) เช่น ไฟส่องสว่าง พัดลม ตู้เย็น ทีวี
  2. เผื่อวันที่แดดไม่พอ ถ้าไม่มีเครื่องปั่นไฟสำรอง ควรเผื่อแบตให้พอใช้มากกว่า 1 คืน
  3. เผื่อความจุที่ใช้ได้จริง แบตแต่ละรุ่นใช้ได้ไม่ถึง 100% ของความจุที่เขียนไว้ และมีการสูญเสียตอนแปลงไฟ ดูความจุที่ใช้ได้จริงจาก datasheet ของรุ่นนั้น
ระวัง

แอร์ เครื่องทำน้ำอุ่น และปั๊มน้ำใหญ่กินไฟมาก ระบบ Off Grid ที่ต้องเปิดแอร์ตอนกลางคืนจะต้องใช้แบตใหญ่มาก ถ้าเป็นไปได้ให้ย้ายการใช้ไฟหนัก ๆ มาไว้ตอนกลางวัน ดูว่าเครื่องไหนกินไฟเท่าไรที่ 10 เครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟมากที่สุด

แผงต้องใหญ่แค่ไหน

แผงต้องผลิตไฟพอสำหรับไฟที่ใช้กลางวัน + ไฟที่ต้องชาร์จเข้าแบตให้เต็มภายในวันเดียว และเผื่อวันที่แดดอ่อน ระบบ Off Grid จึงมักใช้แผงใหญ่กว่าระบบ On Grid ของบ้านที่ใช้ไฟเท่ากัน ไฟส่วนเกินในวันที่แดดดีจะขายคืนไม่ได้ เพราะไม่ได้ต่อการไฟฟ้า

ภาพประกอบ: หลังคาบ้านมองจากด้านบน พื้นที่หลังคาด้านที่รับแดดกำหนดว่าติดแผงได้เท่าไร
ภาพประกอบ: หลังคาบ้านมองจากด้านบน พื้นที่หลังคาด้านที่รับแดดกำหนดว่าติดแผงได้เท่าไร

ข้อดีและข้อจำกัดของ Off Grid

ข้อดีข้อจำกัด
มีไฟใช้ในพื้นที่ที่ไม่มีสายไฟลงทุนสูง เพราะต้องมีแบตใหญ่
ไม่มีบิลค่าไฟฝนตกติดกันหลายวัน ไฟอาจไม่พอ
ไม่ต้องขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้าขายไฟส่วนเกินคืนไม่ได้
ไม่ได้รับผลจากไฟดับของการไฟฟ้าแบตต้องดูแลและเปลี่ยนตามอายุ
เคล็ดลับ

ถ้าที่ดินอยู่ไม่ไกลจากเสาไฟ ลองเทียบค่าขอติดตั้งมิเตอร์ใหม่กับค่าระบบ Off Grid ก่อน บางพื้นที่การขอมิเตอร์แล้วติดระบบ Hybrid ถูกกว่าและไฟมั่นคงกว่า

คำถามที่พบบ่อย

ระบบโซล่าเซลล์ Off Grid คืออะไร

ระบบที่ไม่ต่อกับสายไฟของการไฟฟ้า ไฟทั้งหมดมาจากแผงโซลาร์และแบตเตอรี่ กลางวันใช้ไฟจากแผงและชาร์จแบต กลางคืนใช้ไฟจากแบต

Off Grid กับ Hybrid ต่างกันอย่างไร

Hybrid ต่อกับการไฟฟ้าและมีแบต ถ้าแดดไม่พอก็ซื้อไฟจากการไฟฟ้าได้ ส่วน Off Grid ไม่ต่อการไฟฟ้าเลย ไฟหมดเมื่อแบตหมด จึงต้องใช้แบตและแผงใหญ่กว่า

บ้านในเมืองควรติด Off Grid ไหม

ส่วนใหญ่ไม่ควร บ้านที่มีสายไฟอยู่แล้วติดแบบ On Grid หรือ Hybrid คุ้มกว่า ไม่ต้องลงทุนแบตใหญ่ และยังมีไฟจากการไฟฟ้าเมื่อแดดไม่พอ

ระบบ Off Grid ต้องขออนุญาตการไฟฟ้าไหม

ไม่ต้องขอเชื่อมต่อกับการไฟฟ้า เพราะไม่ได้ต่อสายของการไฟฟ้า แต่งานติดตั้งไฟฟ้ายังต้องทำตามมาตรฐานความปลอดภัย และอาคารบางประเภทอาจต้องขออนุญาตกับท้องถิ่น

Solar D ติดตั้งระบบ Off Grid ไหม

Solar D ติดตั้งระบบที่ต่อการไฟฟ้า (On Grid และ Hybrid) พร้อมแบตเตอรี่เป็นหลัก ถ้าพื้นที่ของคุณไม่มีสายไฟ ส่งรายละเอียดการใช้ไฟและรูปพื้นที่ในแชท ทีมจะดูให้ก่อนว่าทำได้ไหม

ดูแบตเตอรี่และราคารวมติดตั้ง

มีคำถามจากเรื่องนี้?

พิมพ์ถามได้เลย คุณเฟิร์นจะตอบในแชทบนหน้านี้ และมีทีม Solar D ดูแลทุกบทสนทนา

อยากรู้ว่าบ้านหรือโรงงานของคุณควรติดขนาดไหน

ใส่ค่าไฟต่อเดือน เห็นขนาดระบบ ราคารวมติดตั้ง และช่วงค่าไฟที่ประหยัดได้ทันที ราคาทุกชุดเปิดเผยบนเว็บ

อ่านต่อ

บทความทั้งหมดใน Knowledge Club